Γράφει ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΤΣΗΣ
Η είδηση της εκδικητικής δημοσίευσης βίντεο και φωτογραφιών, χωρίς την συγκατάθεση της πρώην συντρόφου του, από τον Στάθη Παναγιωτόπουλο, συμπαρουσιαστή της δημοφιλούς και μακροχρόνιας εκπομπής Ράδιο Αρβύλα, έφερε στο προσκήνιο ένα σύγχρονο έγκλημα.
Αρθρογραφεί στην ThessNews η Κική Αραβίδου, συνιδρύτρια της ομάδας για την γυναικεία ενδυνάμωση και τα γυναικεία δικαιώματα SHE-Society for Help & Empowerment.
Έγκλημα που δεν συμβαίνει πρώτη φορά βέβαια, αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση ο θύτης είναι αναγνωρίσιμος και ασχολήθηκαν επιτέλους τα ενημερωτικά μέσα. Πριν λίγους μήνες ένας 25χρονος στον Βόλο καταδικάστηκε για εκδικητική δημοσίευση ροζ βίντεο με ανήλικη.
Δεν είναι πολύ μακριά χρονικά οι υποθέσεις κοριτσιών που αυτοκτόνησαν γιατί τις εκβίαζαν με παρόμοια βίντεο ή που κατήγγειλαν ανάλογα περιστατικά σε αστυνομικό τμήμα και όχι μόνο δεν διερευνήθηκαν αλλά ούτε καν καταγράφηκαν.
Η εκδικητική πορνογραφία, ”revenge porn”, αναφέρεται στην διανομή σεξουαλικών εικόνων ή βίντεο ατόμων, χωρίς την συγκατάθεση τους, για εκδικητικούς σκοπούς.
Διεθνώς χρησιμοποιούνται και άλλοι όροι για το φαινόμενο: «Μη συναινετική διανομή σεξουαλικού υλικού», «Τεχνολογική σεξουαλική βία» , «Διαδικτυακός βιασμός» και αναφέρονται στην χωρίς συναίνεση διανομή ευαίσθητου προσωπικού υλικού (φωτογραφίες και βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου) μαζί με στοιχεία της ταυτότητας του θύματος.
Κάποιες φορές συνδυάζεται με οικονομικά κίνητρα δεδομένου ότι υπάρχει η πιθανότητα πώλησης του υλικού στο «Σκοτεινό Διαδίκτυο» και άλλες έχει να κάνει με την δημιουργία αληθοφανών βίντεο/ φωτογραφιών μέσω της τεχνολογίας, μεταφέροντας το πρόσωπο ενός ατόμου σε άλλο σώμα.
Η παράνομη ανάρτηση εικόνων/βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου από προσωπικές στιγμές σε διάφορες διαδικτυακές ιστοσελίδες είναι πολύ συχνή και εκατοντάδες χρήστες βιώνουν εκβιασμούς και διασυρμό. Υπολογίζεται ότι τα περιστατικά είναι πολλαπλάσια από αυτά που γνωρίζουν οι αρχές γιατί, συνήθως από δημόσια ντροπή και τον φόβο της περιθωριοποίησης, τα θύματα δεν προβαίνουν σε καταγγελία.
Πολλά από τα θύματα μάλιστα είναι ανήλικοι καθώς στην ψηφιακή εποχή που μεγαλώνουν, είναι αναπόφευκτο η σεξουαλικότητα τους να εκφραστεί και μέσω της τεχνολογίας. Με το lockdown και την ανάγκη που δημιουργήθηκε για διαδικτυακές σχέσεις, μεγάλωσε ο όγκος των μεταφερόμενων εικόνων/βίντεο και το ήδη υπαρκτό πρόβλημα έγινε πιο εμφανές με την αύξηση τέτοιων περιστατικών.
Σύμφωνα με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, χιλιάδες είναι οι ιστοσελίδες με τέτοιο υλικό σε όλο τον κόσμο και το 98% των ανθρώπων που εκτίθενται είναι γυναίκες, διάσημες ή μη. Η «θεωρία» ήταν πως οι γυναίκες στέλνουν περισσότερες γυμνές φωτογραφίες από ότι κάνουν οι άντρες.
Η αλήθεια όμως είναι ότι οι άντρες στέλνουν περισσότερες αλλά τα συγκεκριμένα site δεν κυκλοφορούν υλικό που αφορά άντρες. Εκτός όμως από το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι συνήθως τα θύματα αυτού του εγκλήματος, είναι και αυτές που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη κοινωνική και πολιτισμική τιμωρία όταν συμβαίνει γιατί η πρώτη αντίδραση είναι να κατηγορηθούν οι ίδιες. Έχουμε εκπαιδευτεί έτσι ώστε αμέσως σκεφτόμαστε «Γιατί την έβγαλε αυτήν την φωτογραφία;» και όχι «Γιατί κάποιος να στείλει την φωτογραφία για δημοσίευση στο διαδίκτυο;»
Είναι γενικά αποδεκτό και ίσως θεωρείται επιτυχία σε έναν άντρα να έχει πολλές ερωτικές επαφές, όμως επειδή για μια γυναίκα το ίδιο, ακόμη και σήμερα, θεωρείται εξευτελισμός, η δημοσίευση αυτών των εικόνων/βίντεο τις ταπεινώνει και τις γελοιοποιεί, καταδικάζοντάς τες σε ένα σύγχρονο ψηφιακό λιθοβολισμό. Συνεπώς αν και φαίνεται κάτι καινούργιο λόγω της συμμετοχής της τεχνολογίας, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια παραδοσιακή μορφή έμφυλης βίας: Μια γυναίκα θέλει να έχει έλεγχο στο σώμα της και κάποιος άλλος, συνήθως άντρας, της αφαιρεί αυτό το δικαίωμα αφού με την δημοσιοποίηση τέτοιου υλικού δεν μπορεί να ελέγξει ποιος βλέπει αυτήν την εικόνα του εαυτού της. Αποτελεί λοιπόν μια μορφή κακοποίησης που μπορεί να διαρκέσει για πάντα και πολύ συχνά κοστίζει ζωές. Έρευνες καταδεικνύουν ότι τα θύματα μη συναινετικής διανομής ευαίσθητου προσωπικού υλικού βιώνουν παρόμοιο ψυχολογικό τραύμα με τα θύματα σεξουαλικής επίθεσης. Στην 1η ετήσια έκθεση της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, η έμφυλη βία στον κυβερνοχώρο, «Cyber Violence», αναγνωρίζεται σαν μια νεοαναδυόμενη μορφή βίας κατά των γυναικών.
Στην χώρα μας, αν και πρόκειται για θέμα ταμπού που δεν αναδεικνύεται συχνά, κάθε χρόνο εξετάζονται από την Αστυνομία περίπου 40 υποθέσεις εκδικητικής πορνογραφίας. Χρειάζεται όμως τα θύματα να κατανοήσουν ότι δεν είναι υπεύθυνα για αυτό που τους συνέβη και να μιλήσουν, έτσι ώστε να μπορεί να τιμωρηθεί ο θύτης και να απομακρυνθεί το υλικό της εκβίασης από το διαδίκτυο. Οι υποθέσεις αυτές εξετάζονται με βάση τον νόμο για τα προσωπικά δεδομένα αλλά και τις διατάξεις προσβολής της τιμής, κυρίως το άρθρο 361 του Ποινικού Κώδικα.
Είναι προφανές πλέον ότι νέοι νόμοι απαιτούνται με στόχο όχι μόνο την τιμωρία του θύτη αλλά και την προστασία των θυμάτων. Πολλές χώρες της Ευρώπης όπως και Πολιτείες των ΗΠΑ αναγνωρίζοντας την σοβαρότητα, την μελλοντική πιθανή ανεξέλεγκτη εξέλιξη αλλά και την αναγκαιότητα συγκεκριμένου νομικού πλαισίου και ποινών προκειμένου να παταχθεί το φαινόμενο, έχουν ήδη ψηφίσει νέους νόμους που το περιγράφουν και το αντιμετωπίζουν ως ποινικό αδίκημα.
Τέλος, για μια ακόμη φορά, ας επισημάνουμε την ανάγκη προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία μας όπως και ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο.
Πηγές
www.athensvoice
www.washingtonpost.com
www.huffinghtonpost.gr
www.theguardian.com
THESSNEWS
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας.