Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης. Στο υπόγειο του ναού βρίσκεται ο χώρος μαρτυρίου του Αγίου Δημητρίου, καθώς και του Αγίου Νέστορος.
Ο ναός πρωτοχτίστηκε πάνω από ένα ρωμαϊκό λουτρό στο οποίο μαρτύρησε ο Άγιος το 303. Η παράδοση αναφέρει ότι από το σημείο όπου μαρτύρησε ο Άγιος άρχισε να αναβλύζει μύρο. Το 324, όταν ορίστηκε ο Χριστιανισμός ως επίσημη θρησκεία του κράτους οι Θεσσαλονικείς οικοδόμησαν ένα μικρό τρίκλιτο ναό στο σημείο αυτό.
Η φήμη του ναού αυτού σύντομα εξαπλώθηκε σε όλο τον χριστιανικό κόσμο διότι αποδείχτηκε ότι το μύρο είχε ιαματικές ιδιότητες. Προσκυνητές κατέφταναν από όλα τα μέρη του κόσμου για να προσευχηθούν και να θεραπευτούν.
Ο Άγιος Δημήτριος ο Μεγαλομάρτυρας και Μυροβλύτης, καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη από αριστοκρατική οικογένεια. Γεννήθηκε γύρω στο 280 μ.Χ. από γονείς, οι οποίοι κατάγονταν από τις πιο επιφανείς οικογένειες των Μακεδόνων.
Οι συγγραφείς εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Γρηγόριος ο Παλαμάς και Δημήτριος Χρυσολωράς αναφέρουν ότι το σώμα του Αγίου ετάφη στον τόπο του μαρτυρίου του, ο δε τάφος μετεβλήθη σε βαθύ φρέαρ που ανέβλυζε μύρο, εξ ου και η προσωνυμία του Μυροβλήτου. Στις βυζαντινές εικόνες αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται αρκετές φορές ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο (σε αντιδιαστολή του λευκού αλόγου του Αγίου Γεωργίου) να πατά τον άπιστο Λυαίο.
Ο Άγιος Δημήτριος θεωρείται προστάτης της πόλης και είναι ο πολιούχος της γιατί με τη βοήθεια του η πόλη σώθηκε πολλές φορές από τις επιδρομές των Αβάρων, των Σλάβων και των Βουλγάρων.
Οι υπερασπιστές της διηγούνταν πολλές φορές ότι έβλεπαν έναν πολεμιστή πάνω στο άλογο του να προχωρεί μπροστά στα πλήθη και να καταδιώκει με το ξίφος του τους εχθρούς. Με αυτή την μορφή παρουσιάζεται και από τη βυζαντινή αγιογραφία.
Οι μαρτυρίες επιμένουν ότι τον έβλεπαν στ’ αλήθεια να μάχεται ανάμεσα στους στρατιώτες και να τους οδηγεί στην νίκη και στην σωτηρία.
Και άλλοτε τον έβλεπαν «επάνω στα τείχη όμοιον προς οπλίτη πλήττοντα με το ξίφος του τους βαρβάρους. Άλλοτε τον έβλεπαν ενδεδυμένο με χλαίναν επί του πολεμικού του ίππου και κραδαίνοντα την αήττητον λόγχην του να προηγείται στις εξόδους εναντίον των πολιορκητών. Άλλοτε πάλιν φορών λευκή χλαμύδα διατρέχει το τείχος και έπειτα τρέχει επί της θαλάσσης δρομαίως περιπατών ως επί στερεού εδάφους και διασκορπίζει τον στόλο των βαρβαρικών μονοξύλων».
Η αναστήλωση του ναού και η επιστροφή των λειψάνων
Στη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης τον Αύγουστο του 1917, καταστράφηκαν σχεδόν τα 2/3 της πόλης και το μνημείο σχεδόν αφανίστηκε. Αναστηλώθηκε και παραδόθηκε στους πιστούς στις 26 Οκτωβρίου του 1949, την ημέρα της γιορτής του άγιου.
Περίπου 30 χρόνια αργότερα, το 1978 τα λείψανα του Αγίου επέστρεψαν από το αβαείο του Αγίου Λαυρεντίου στο Κάμπο της Ιταλίας και τοποθετήθηκαν σε μια αργυρή λάρνακα όπου φυλάσσονται ως σήμερα. Από το 1988 το υπόγειο λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος, όπου εκτίθενται συλλογή γλυπτών, κιονόκρανων, θωρακίων και αγγείων από τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου.
Η απελευθέρωση της πόλης
Ανήμερα της γιορτής του Αγίου Δημητρίου, στις 26 Οκτωβρίου 1912, ο ελληνικός στρατός μπήκε νικητής στη Θεσσαλονίκη ελευθερώνοντας την από τους Τούρκους.
Η απελευθέρωση της πόλης έγινε ύστερα από τις νικηφόρες μάχες των Ελλήνων στα Γιαννιτσά και στο Σαραντάπορο. Οι ελληνικές δυνάμεις υπό τις εντολές του Βασιλιά Κωνσταντίνου, κατευθυνόταν στην Βόρεια Ήπειρο. Μετά από έντονη διαφωνία όμως του Ελευθέριου Βενιζέλου με τον βασιλιά, επικράτησε η διαταγή του πρωθυπουργού και τα ελληνικά στρατεύματα οδηγήθηκαν προς τη Θεσσαλονίκη με σκοπό την απελευθέρωσή της, ώστε να προλάβουν την επέλαση των Βουλγάρων, οι οποίοι ενδιαφερόταν να καταλάβουν την πόλη ώστε να έχουν πρόσβαση στο Αιγαίο.
Μετά από τις προαναφερόμενες μάχες τα Ελληνικά στρατεύματα κατέλαβαν την πόλη και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος έκανε θριαμβευτική είσοδο στην Θεσσαλονίκη. Ο Οθωμανός στρατηγός της Θεσσαλονίκης, Χασάν Ταχσίν Πασάς παρέδωσε την πόλη στους Έλληνες άνευ όρων και μαζί με 25.000 αιχμαλώτους, με συμφωνία που υπεγράφη στη Γέφυρα της Θεσσαλονίκης.
thessnews.gr
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας.